Muzeum Romantyzmu

banner_www_ogolny.jpg

Zapraszamy do zapoznania się z naszymi wystawami w Muzeum Romantyzmu, Opinogóra.

Wyszukiwarka
Herb Krasińskich

 
HISTORIA
Pierwszą świątynię w Opinogórze zbudowano w 1822 roku. Była to kaplica rodowa Krasińskich połączona z panteonem grobowym. Stanęła na miejscu starego cmentarzyska z czasów późnorzymskich, na niewielkim wzniesieniu, na skraju parku.
W 1820 r. generał Wincenty Krasiński zwrócił się do biskupa płockiego Adama Michała Prażmowskiego o zgodę na wystawienie kaplicy. Zgodę otrzymał i w lutym następnego roku dziekan przasnyski mógł już poinformować władze kościelne, że kaplica jest „pod wierzch do sufitu wyprowadzona”, a w październiku generał przekazał biskupowi wiadomość, że budowa jest ukończona. Nie mogła to być informacja prawdziwa, ponieważ kiedy w 1822 r. w Warszawie zmarła żona generała, nie przewieziono trumny z jej ciałem do Opinogóry, bo kaplica nie była wykończona. Trumna przez kilka miesięcy pozostawała w Zegrzu, w grobowcach rodzinnych Józefa Krasińskiego, a w Opinogórze dopiero kończono prace. Wreszcie po sześciu miesiącach, 18 października biskup mógł dokonać konsekracji opinogórskiej świątyni jako filii kościoła ciechanowskiego. W dwa dni później, po nabożeństwie żałobnym w ciechanowskiej farze do Opinogóry wyruszył uroczysty kondukt żałobny z prochami Marii Krasińskiej. Tu odbyła się druga wielka uroczystość żałobna z udziałem czterech biskupów i kilkudziesięciu księży. Nowy kościół był niewielki, miał kształt rotundy o średnicy ok. 10 m. Składał się z kościoła górnego z wejściem od północy i dolnej kaplicy przeznaczonej na panteon grobowy z wejściem od strony południowej. Złożono tam trumnę z prochami matki poety. Na wieku trumny spoczęła hrabiowska korona wykonana z mosiężnej blachy i aksamitna mitra książęca Radziwiłłów. Nowy kościół okazał się jednak za mały dla wszystkich wiernych z siedmiu wsi przynależnych do Opinogóry. Powstała zatem sprawa jego rozbudowy. W 1874 r. dostawiona została przystawka do dolnej kaplicy dla pomieszczenia większej liczby wiernych. Generał Krasiński zapisał w testamencie 15.000 rubli na budowę kościoła. W latach 1874-1877 wybudowano nową świątynię. Ufundowała ją Róża z Potockich Krasińska, żona Władysława, a zaprojektował architekt warszawski Wincenty Rakiewicz. Jest to budowla neoklasycystyczna, jednonawowa, ozdobiona monumentalnym portykiem czterokolumnowym, przekryta dwuspadowym dachem.

KOŚCIÓŁ WNĘTRZE
Rotundę wtopiono w nowe prezbiterium, a podziemia powiększono do rozmiarów kościoła. Do nowej świątyni przeniesiono kilka obiektów ze starej kaplicy. Dziś najpiękniejszym obiektem jest pomnik nagrobny Marii 
z Radziwiłłów Krasińskiej, wykonany przez Luigi Pampalloniego w 1841 r. Przedstawia on scenę śmierci matki poety. Przy łożu umierającej klęczy syn, na którego głowie spoczywa ręka matki. Takie przedstawienie zaproponował rzeźbiarzowi sam Zygmunt. Nawiązuje ono do sceny matki z Orciem z „Nie - Boskiej Komedii”. Drugą interesująca rzeźbą jest epitafium synów poety — Władysława i Zygmunta przedstawionych w scenie apoteozy krzyża. Tę rzeźbę wykonał artysta francuski Jules Franceschi w 1881 r. Trzecim dziełem rzeźbiarskim jest epitafium Amelii Załuskiej autorstwa Konstantego Laszczki. Płaskorzeźba wykonana w 1899 r. jest jedną z pierwszych prac tego artysty. Południowa ściana wnętrza jest „ścianą pamięci narodowej”. Trzy marmurowe płyty upamiętniają ludzi związanych z Opinogórą, którzy walczyli i ginęli podczas II wojny światowej: księdza Teodozjusza Brudnickiego, zamordowanego w Dachau, Romana Konwerskiego, parafianina ze wsi Kąty, który odmówił wykonania wyroków śmierci na polskich więźniach podczas egzekucji dokonywanej przez Niemców w zamku ciechanowskim, za co sam poniósł śmierć męczeńską w Mauthausen oraz Edwarda Krasińskiego, ordynata opinogórskiego, który umarł w obozie koncentracyjnym w Dachau (8 grudnia 1940 r.). Te płyty mają swoją symboliczną wymowę. Ukazują bowiem przedstawicieli trzech stanów „pana, wójta i plebana”, którzy ginęli w podobnych okolicznościach za polską sprawę. Jest na tej ścianie jeszcze marmurowy ołtarz ufundowany przez Jana Dziedzica, rodaka z Opinogóry, który podczas II wojny światowej walczył w polskich formacjach lotniczych w Anglii. Najstarszym obiektem w kościele jest ambona regencyjna z XVIII w. pochodząca z Kodnia nad Bugiem. Była ona przeniesiona do Opinogóry w XIX w. wraz z ołtarzem głównym po kasacie kościoła w Kodniu. W latach dwudziestych naszego wieku, kiedy przywrócono kościół kodeński ołtarz do niego powrócił, natomiast ambona pozostała w Opinogórze. Obecny ołtarz główny ufundował Edward Krasiński w 1925 r.


 
PODZIEMIA GROBOWE
Wydzieloną częścią kościoła są podziemia grobowe, do których prowadzą ciężkie żelazne drzwi ozdobione herbem Krasińskich i symbolami śmierci. Kształt i rozmiar podziemi zmieniały się wraz z rozbudową kościoła. Pierwotnie była to jedynie niewielka, sklepiona piwnica oddzielona kratą od przedsionka z wejściem od południa. W tym wnętrzu, w 1822 r. złożono trumnę z prochami matki Zygmunta Krasińskiego. Z biegiem lat do podziemi przybywało coraz więcej trumien i urn z prochami: urna z sercem Franciszka Girardot (+1831) lekarza pułkowego zaprzyjaźnionego z gen. Krasińskim i urna z sercem generała Mikołaja Bronikowskiego (+1817) ojca Amelii Załuskiej; trumny z prochami babki poety Antoniny z Czackich Krasińskiej (+1834) i dziadka Jana Krasińskiego (+1790) przeniesiona z katakumb cmentarza Świętokrzyskiego w Warszawie. W 1845 r. rozbudowano podziemia i stały się one panteonem rodowym Krasińskich z linii opinogórskiej. W 1848 r. gen. Wincenty Krasiński wystąpił do Komisji Rządowej o pozwolenie na „,chowanie ciał w grobie familijnym”. Po dziesięciu latach wstawiono tu trumnę generała, a wkrótce po niej Zygmunta Krasińskiego (+1859). Prochy generała przywieziono z Warszawy, natomiast Zygmunta z Paryża w czerwcu 1859 r. W 1875 r. na miejscu rotundy stanął obecny kościół i wtedy powiększono podziemia. Spoczęli tu synowie poety — Władysław (+1873) i Zygmunt (÷1867), wnuk Adam (+1909) i wnuczka Zofia (+1891). Trumny ustawiano wówczas na drewnianych podstawach i tak oglądał je Stefan Żeromski, który w 1887 r. odwiedził Opinogórę. Przywędrował tuż z pobliskiego Szulmierza, gdzie był guwernerem we dworze Cyprysińskich. Swoje wrażenia 
z podziemi opinogórskich tak opisał w Dziennikach: „obok dużej trumny małego ojca — mała trumienka czarna wielkiego syna”. „Jesteś w tym podziemiu Polakiem, czcicielem wielkiego prochu”. W 1909 r. wnętrza grobowe zmodernizowano. Trumny umieszczono w ścianie katakumb zaprojektowanych przez architekta Jana Kacpra Heuricha starszego. W centralnej części znajduje się grób poety, a nad nim herb Krasińskich w ozdobnym kartuszu. Z lewej strony spoczywają przodkowie poety, a z prawej potomkowie. Obok Zygmunta jego rodzice — generał Wincenty i Maria. Następnie dziadek Jan i babka Antonina. W ostatniej niszy Amelia Załuska, a nad nią serce jej ojca gen. Mikołaja Bronikowskiego. Z prawej strony synowie poety Władysław i Zygmunt oraz wnuk Adam i wnuczka Zofia. Ostatnia nisza pozostaje pusta. Miała w niej spocząć żona Adama, Wanda z Badenich, ale została pochowana przy drugim mężu Zygmuncie Zamoyskim. Nad pustą niszą, serce Franciszka Girardot zmarłego w styczniu 1831 r. Na przeciwległej ścianie katakumb wiszą trzy brązowe płyty przedstawiające sceny z „Przedświtu”, „Irydiona” i „Nie-Boskiej Komedii”. Zaprojektował je Jules Franceschi, 
a odlał w giserni paryskiej w 1877 r. E. Gruet. Pierwotnie miały one zdobić cokół pomnika poety, który zamierzali wystawić Krasińscy. Z nieznanych jednak powodów do realizacji tego dzieła nie doszło. Odrębną grupę stanowią groby Krasińskich z linii oboźnickiej, która po wygaśnięciu linii opinogórskiej objęła ordynację. Tu w ścianie katakumb spoczywają prochy Józefa Krasińskiego (+1912), jego żony Heleny ze Stadnickich Krasińskiej (+1927) i matki Karoliny z Mycielskich Krasińskiej (+1912). Tu również jedna nisza pozostaje pusta. Miał w niej spoczywać Edward Krasiński, który zginął w Dachau w 1940 r. W związku z tym, że jego zwłoki nigdy nie powróciły do Polski w 70. rocznicę śmierci hr. Edwarda Krasińskiego Muzeum Romantyzmu odsłoniło  tablicę pamiątkową poświęconą ostatniemu ordynatowi opinogórskiemu.

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze informuje, że do zespołu muzealnego dołączone zostało zwiedzanie Kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i katakumb grobowych rodu Krasińskich. Bilet do ww. obiektów w cenie 3 zł/os. należy nabyć w kasie Muzeum Romantyzmu (wieża neogotyckiego zameczku).  
Grupy zorganizowane podczas rezerwacji pobytu w Muzeum  zobowiązane są do zgłoszenia chęci zwiedzania Kościoła i krypt.

Godziny zwiedzania Kościoła i krypt z przewodnikiem muzealnym:
- od 1 maja do 30 września: wtorek - piątek  11.00, 13.30, 16.00, 
                                               sobota - niedziela 14.00, 15.00, 16.00

- od 1 października do 30 kwietnia: wtorek - piątek  9.00, 11.00, 15.00
                                                          sobota - niedziela 14.00, 15.00

Podczas Mszy św. oraz nabożeństw nie oprowadza się po Kościele i podziemiach grobowych.
 
Zobacz także:
Wirtualna Wycieczka

Zobacz jak wygląda muzeum oraz kompleks parkowy w Internecie!

Odwiedź nasze muzeum On-line